Memoirs of an Economist

26.03.2026

https://www.liderhaber.com.tr/hurmuzden-daha-kotusu-babul-mendeb

“I would have been tough on Iran. If a single bullet were fired at our soldiers or ships, I would have gone to Kharg Island and finished the job.”… Nearly 38 years have passed since those words were spoken.

The man behind them is Donald Trump, who is now claimed to be very close to carrying out the invasion he once dreamed of. This plan, expressed in an interview he gave to The Guardian in 1988 about the Iran-Iraq War when he was a real estate mogul, is reportedly on the verge of being implemented, according to widely covered reports in the U.S. media.

The Trump administration is planning to seize or blockade Kharg Island, through which 90% of Iran’s oil exports flow. Approximately 5,000 Marines and around 3,000 troops from the 82nd Airborne Division are being deployed to the region.

According to CNN’s report, citing multiple sources, Iran is also preparing for a potential landing by deploying additional military personnel, air defense systems, and MANPADs to Kharg, and laying traps around the island.

It is precisely at this point that a threat on the other side of the equation comes to mind: Iran effectively closing the Bab el-Mandeb Strait through Yemen, thereby shutting down the Red Sea and consequently the Suez Canal as well. This is the threat made by Abed al-Sawr, the senior military commander of the Ansar Allah movement, on March 14.

Iran’s semi-official Fars News Agency had already announced that resistance groups are on full alert. Houthi leader Abdulmalik al-Houthi also issued a challenge in a televised address, saying “our fingers are on the trigger, and we are ready to respond the moment developments require it.”

Maersk, Hapag-Lloyd, and CMA CGM have already suspended their Trans-Suez services. Saudi Arabia’s last export window through the Yanbu port on the Red Sea also faces the threat of closure, because every ship exiting the Red Sea must pass through Bab el-Mandeb. If the U.S. launches an assault on Kharg, Iran playing this card appears inevitable for now.

The current picture in oil is frightening enough as it is. Brent is currently at $101 per barrel. A few days ago it had climbed as high as $113, occasionally touching $120. Gasoline prices in the U.S. have reached their highest level since late 2023, hitting $4 per gallon.

Goldman Sachs analysts calculated that the Bab el-Mandeb threat alone would push oil to $120. If Bab el-Mandeb is effectively closed, Brent settling in the $140–180 range appears inevitable. Over 30% of the world’s seaborne oil volume could be simultaneously withdrawn from the market.

Every $10 increase in oil adds approximately 0.4 percentage points to U.S. inflation. Since the start of the conflict, Brent has risen about $40, which alone means an additional 1.6-point inflationary pressure on U.S. inflation. When you add this on top of the current U.S. CPI of 2.4%, inflation is already expected to reach 4% in the current equation, and if Bab el-Mandeb closes on top of that, an additional $60–70 increase in oil could send inflation soaring to the 5–6% range.

Nobody is talking about what this inflation picture would do to the U.S. shadow banking system, but I believe the real ticking bomb worth trillions of dollars is hiding right there. (I won’t go into detail for now, but when the time comes, I’ll write a more detailed analysis about that side of the inferno.) Let me just say this: if Bab el-Mandeb closes and oil surges to $140–180, and U.S. inflation jumps to 5–6%, and global central banks, starting with the Fed, are forced into aggressive rate hikes, it could trigger a 2008-style crisis.

Then there’s the bond side, of course. Bond markets are sounding full alarms. The U.S. 10-year Treasury yield has climbed from around 3.94% before the conflict to 4.37% as of today. But the real catastrophe has unfolded in the U.K. The 10-year yield had surged from the pre-conflict level of 4.23% to 5%, and as of today it has paused at 4.87%, waiting for more negative news. This level is a point not seen since the 2008 global financial crisis mentioned above. It also stands as the sharpest rise since the Liz Truss era, whose 50-day premiership ended with a mini-budget crisis. Markets are now pricing in at least two quarter-point rate hikes from the Bank of England by the end of 2026, possibly three.

In Germany, the 10-year bond yield has risen to 3.03%, reaching its highest level since June 2011. Talk of three rate hikes by the European Central Bank has already begun. If Bab el-Mandeb also closes, European natural gas prices — already going haywire after the Hormuz situation — doubling or even tripling becomes an inevitable scenario.

In Japan, the picture is far more complex and the global implications far deeper. The 10-year yield is at 2.27%, but the real issue is that Japan is the largest foreign holder of U.S. Treasuries, holding over $1 trillion. As Japanese bond yields rise, Japanese institutional investors begin pulling capital back home. The 10-year yield spread between the U.S. and Japan has narrowed by 115 basis points over the past year. If this narrowing continues, a massive sell-off in U.S. Treasuries could follow, directly hitting mortgage rates, corporate borrowing costs, and consequently the entire U.S. economy.

On the China front, its appearance as the conflict’s covert winner is deceptive. Iranian oil accounts for 12% of China’s seaborne crude oil imports, and the bulk of this flow comes from Kharg Island. If the U.S. seizes Kharg, China’s access to Iranian oil is also cut off. Moreover, China is one of the world’s largest fertilizer importers, and natural gas from Gulf countries is the raw material for fertilizer production. With China’s domestic consumption already slowing, rising energy costs would suppress industrial production and weaken export competitiveness. The yuan is already under pressure and the trade war with the U.S. continues. If Bab el-Mandeb closes, China’s maritime trade route to Europe would also be directly affected, and if ships are forced to circumnavigate Africa, shipping costs and transit times would increase significantly. In other words, all of this would come back as a heavy toll on China.

The food issue is a minefield that is much discussed but hasn’t been fully addressed. Even before the full impact of oil prices and the fertilizer crisis has been reflected in consumer prices, if Bab el-Mandeb closes on top of it, the picture reaches catastrophic proportions.

More than a third of globally traded fertilizer passes through the Strait of Hormuz. Since the start of the conflict, urea prices have risen by 50% and ammonia prices by 20%. According to FAO’s report, if the conflict continues, global fertilizer prices will average 15–20% higher than current elevated levels in the first half of 2026. The WFP warns that an estimated 45 million more people will be pushed into acute food insecurity. Under these conditions, if Bab el-Mandeb also closes, the food inflation wave could turn into social explosions in the fragile economies of Africa and South Asia. This could trigger entirely different global problems at a time when the world is already this unstable.

On the gold and silver front, everyone thinks “there’s a war, gold will rise,” but the market is saying the exact opposite, and if Bab el-Mandeb closes, this decline could become much sharper. After gold hit an all-time record of $5,589 per ounce in early March, it entered its sharpest five-day correction since 2011, dropping significantly to touch $4,135 and is now struggling to hold at $4,400. Silver is in even worse shape — it has lost more than 14% in three weeks.

If Bab el-Mandeb closes and this dynamic intensifies, central banks will be forced to raise rates, bond yields will climb even higher, and gold will lose even more of its opportunity cost advantage. But the real point of attention is hidden in the potential moves by Gulf states. With Hormuz closed and Bab el-Mandeb also shut, Saudi Arabia, Kuwait, the UAE, and Qatar would become unable to export oil. It becomes inevitable that these countries would resort to asset sales to meet their fiscal needs. Saudi Arabia holds 323 tons of official gold reserves. (Analysts estimate the real figure is much higher.) Gulf countries’ total declared gold stands at 460–470 tons. If oil revenue approaches zero, this gold would have to hit the market. When Lehman collapsed in 2008, gold fell more than 20%. Now, if a liquidity crisis, Gulf sales, and rising rates all converge, gold could retreat to the $3,500 or even $3,000 range.

Silver’s situation would naturally be even worse. With industrial demand contracting and safe-haven demand unable to compete with the dollar, a drop below $50 is a strong possibility.

J.P. Morgan and Deutsche Bank have set year-end targets of $6,000–6,300, but these targets do not price in a Bab el-Mandeb closure scenario. In an environment where a liquidity crisis, Gulf sales, and interest rate pressure all strike simultaneously, gold ceases to be a safe haven and cash becomes queen.

So: oil at $140–180, gold falling short-term due to a liquidity shock (after which I expect a surge to $6,000–7,000, though it’s now very hard to say when), U.K. bond yields pushing toward 6% and U.S. yields testing 5%, a domino effect from Japanese capital returning home shaking the global bond market, Turkish bond yields exceeding 40% with a risk of inflation hitting the 50–60% range, 45 million more people globally being pushed into acute food insecurity, the possibility of a 2008-style liquidity crisis in the U.S. shadow banking system… All these disasters could unravel like a pulled thread following another bout of Trump’s recklessness and Iran’s attempts to close Bab el-Mandeb.

We are in the midst of a very difficult 15-day period. We will continue to monitor closely and issue warnings…

---

HÜRMÜZ’DEN DAHA KÖTÜSÜ BAB’ÜL MENDEB

26.03.2026 

“İran’a sert davranırdım. Askerlerimize ya da gemilerimize tek bir kurşun atılsa Kharg Adası’na gidip işi bitirirdim.”… Bu sözlerin ardından hemen hemen 38 yıl geçti.

Sözlerin sahibi hayalindeki çıkarmayı gerçekleştirmeye çok yakın olduğu iddia edilen Donald Trump. 1988’de gayrimenkul kralıyken Guardian’a verdiği İran-Irak Savaşı konulu röportajıda dile gelen bu plan, ABD basınında bolca yer alan haberlere göre hayata geçmek üzere.

Trump yönetimi İran’ın petrol ihracatının %90’ının aktığı Kharg Adası’nı ele geçirmeyi ya da abluka altına almayı planlıyor. 5.000 deniz piyadesi ve 82. Hava İndirme Tümeni’nden yaklaşık 3.000 asker bölgeye sevk ediliyor.

CNN’in birden fazla kaynağa dayandırdığı haberine göre İran da Kharg’a ek askeri personel, hava savunma sistemleri ve MANPAD’ler konuşlandırarak olası çıkarmaya hazırlanıyor ve adanın etrafına tuzaklar döşeniyor.

İşte tam bu noktada denklemin diğer tarafındaki bir tehdit akla geliyor. İran’ın Yemen üzerinden Bab’ül Mendeb’i fiili anlamda kapatarak Kızıldeniz’i ve dolayısıyla Süveyş Kanılı’nı da tıkaması. Yani, Ensarullah hareketinin üst düzey askeri komutanı Abed el-Savr’ın 14 Mart’taki tehdidi.

İran yarı resmi Fars Haber Ajansı direniş gruplarının tam alarm durumunda olduğunu zaten duyurmuştu. Husi lideri Abdulmelik el-Husi de televizyon konuşmasında “parmaklarımız tetikte, gelişmeler gerektirdiği anda karşılık vermeye hazırız” diye meydan okuyor.

Maersk, Hapag-Lloyd ve CMA CGM Trans-Süveyş seferlerini çoktan askıya aldı. Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz’deki Yanbu limanı üzerinden sürdürdüğü son ihracat penceresi de kapanma tehlikesiyle karşı karşıya çünkü Kızıldeniz’den çıkan her gemi Bab’ül Mendeb’den geçmek zorunda. ABD Kharg’a çıkarma yaparsa İran’ın bu kartı oynaması şu an için kaçınılmaz görünüyor.

Petrolde mevcut tablo bile yeterince korkunç. Brent şu an itibariyle varil başına 101 dolar. Birkaç gün önce 113 dolara kadar çıkmış, zaman zaman 120 dolara da dokunmuştu. ABD’de benzin fiyatları 2023 sonundan bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Galon başına 4 dolarlar yakalandı.

Goldman Sachs analistleri sırf Bab’ül Mendeb tehdidinin kendisinin bile petrolü 120 dolara taşıyacağını hesapladı. Bab’ül Mendeb fiilen kapandığında Brent’in 140-180 dolar bandına oturması kaçınılmaz görünüyor. Dünya deniz yoluyla taşınan petrolünün %30’unun üzerinde bir hacim aynı anda piyasadan çekilebilir.

Petrolde her 10 dolarlık artış ABD enflasyonuna yaklaşık 0,4 puan ekliyor. Savaşın başlangıcından bu yana Brent yaklaşık 40 dolar yükseldi, bu da tek başına ABD enflasyonuna 1,6 puanlık ek bir enflasyon baskısı demek. %2,4 olan ABD TÜFE’sinin üzerine bunu koyduğunuzda enflasyonun kısa sürede bugünkü denklemde bile %4’e ulaşması beklenirken bir de Bab’ül Mendeb kapanırsa petrolde 60-70 dolarlık ek artışla enflasyonun %5-6 bandına fırlaması güçlü olasılık.

Bu enflasyon tablosunun ABD gölge bankacılık sistemini ne yapacağını kimse konuşmuyor ama bence asıl trilyonalarca dolarlık saatli bomba orada saklı duruyor. (Şimdilik detayına girmeyeceğim ama zamanı geldiğinde daha detaylı bir anlarımla o taraftaki cehennem hakkında da yazacağım.) Sadece şunu söyleyeyim Bab’ül Mendeb’in kapanmasıyla petrol 140-180 dolara fırlarsa ve ABD’de enflasyon %5-6’lara sıçrarsa, Başta FED olmak üzere küresel merkez bankaları sert bir faiz artışı yapmak zorunda kalırsa 2008 benzeri bir krizi tetiklenebilir.

Bir de tahvil tarafı var elbet. Tahvil piyasaları tam anlamıyla alarm veriyor. ABD 10 yıllık Hazine tahvili faizi savaş öncesi yüzde 3,94’lerdeyken bugün itibariyle 4,37’ye tırmanmış durumda. Ancak asıl kıyamet İngiltere’de koptu. 10 yıllık faiz savaş öncesindeki %4,23’ten yüzde 5’lere fırlamıştı ki günümüz itibariyle %4,87’de daha fazla olumsuz haber için duraklamış durumda. Bu seviye yukarıda bahsi geçen 2008 küresel mali krizinden bu yana görülmemiş bir nokta. Ayrıca 50 günlük başbakanlığı mini bir bütçe krizi ile sonlanan Liz Truss döneminden sonraki en sert yükseliş olarak da karşımızda. Piyasalar da İngiltere Merkez Bankası’ndan 2026 sonuna kadar en az iki çeyrek puanlık faiz artırımı bekliyor, hatta belki üç…

Almanya’da 10 yıllık tahvil faizi %3,03’de çıkarak Haziran 2011’den bu yana en yüksek seviyeye ulaşmış durumda. Avrupa Merkez Bankası için de çoktan üç faiz artırımı konuşulmaya başlandı. Bab’ül Mendeb’in de kapanması halinde zaten Hürmüz sonrası çıldıran Avrupa doğal gaz fiyatlarının ikiye hatta üçe katlanması kaçınılmaz bir senaryo olarak karşımızda.

Japonya’da ise tablo çok daha karmaşık ve küresel etkileri çok daha derin. 10 yıllık faiz %2,27’de ama asıl mesele Japonya’nın ABD tahvillerinin en büyük yabancı alıcısı olması ve 1 trilyon doların üzerinde ABD tahvili tutması. Japon tahvil faizleri yükseldikçe Japon kurumsal yatırımcılar sermayeyi eve çekmeye başlıyor. ABD ile Japonya arasındaki 10 yıllık tahvil faiz farkı son bir yılda 115 baz puan daralmış durumda. Bu daralma devam ederse ABD tahvillerinde dev bir satış dalgası gelebilir ve bu da mortgage faizlerini, şirket borçlanma maliyetlerini ve dolayısıyla tüm ABD ekonomisini doğrudan vurabilir.

Çin tarafında ise çatışmanın örtük kazananı gibi görünmesi aldatıcı. İran petrolü Çin’in deniz yoluyla ithal ettiği ham petrolün %12’sini oluşturuyor ve bu akışın büyük kısmı Kharg Adası’ndan geliyor. ABD Kharg’ı ele geçirirse Çin’in İran petrolüne erişimi de kesilir. Ayrıca Çin dünyanın en büyük gübre ithalatçılarından biri ve Körfez ülkelerinden gelen doğal gaz gübre üretiminin hammaddesi. Çin’in iç tüketimi zaten yavaşlıyorken enerji maliyetlerindeki artış sanayi üretimini baskılar, ihracat rekabetçiliğini zayıflatır. Yuan zaten baskı altında ve ABD ile ticaret savaşı devam ediyor. Bab’ül Mendeb kapanmasıyla Çin’in Avrupa’ya olan deniz ticaret hattı da doğrudan etkilenir ve gemiler Afrika’yı dolaşmak zorunda kalırsa nakliye maliyetleri ve süreleri ciddi şekilde artar. Yani hepsi Çin’e ağır bir bedel olarak döner.

Gıda meselesi ise çok konuşulan ama tam anlamıyla ele alınamayan bir mayın tarlası… Henüz petrol fiyatlarının ve gübre krizinin tam etkisi tüketici fiyatlarına yansımamışken bir de Bab’ül Mendeb kapanırsa tablo felaket boyutuna ulaşır.

Küresel ticaret yapılan gübrenin üçte birinden fazlası Hürmüz’den geçiyor. Savaşın başından bu yana sırasıyla üre fiyatları %50 ve % amonyak fiyatları %20 yükselmiş durumda. FAO’nun raporuna göre savaş devam ederse 2026 ilk yarısında küresel gübre fiyatları bugünkü tırmanmış rakamlardan ortalama %15-20 daha yüksek seyredecek. WFP tahminen 45 milyon kişinin daha akut gıda güvensizliğine sürükleneceğini hususunda uyarıyor. Bu şartlar altındayken bir de Bab’ül Mendeb kapanırsa gıda enflasyonu dalgası Afrika’nın ve Güney Asya’nın kırılgan ekonomilerinde toplumsal patlamalara dönüştürebilir. Bu da küresel çapta dünyanın bu kadar istikrarsız olduğu bir dönemde bambaşka küresel problemleri tetikleyebilir.

Altın ve gümüş tarafında herkes “savaş var, altın yükselir” diye düşünüyor ama piyasa tam tersini söylüyor ve Bab’ül Mendeb kapanırsa bu düşüş çok daha sertleşir. Altın Mart başında ons başına 5.589 dolarla tüm zamanların rekorunu kırdıktan sonra 2011’den bu yana en sert beş günlük düzeltmeye girdi ve ciddi bir düşüşle 4.135’lere değip bugün 4.400’lerde kalmak için direniyor. Gümüş daha da fena durumda. Üç haftada %14’ten fazla eridi.

Bab’ül Mendeb kapanırsa bu dinamik daha da şiddetlenirse merkez bankaları faiz artırmak zorunda kalıcak, tahvil getirileri daha da yükselecek ve altın fırsat maliyetini daha da yitirecek. Ama asıl dikkat edilmesi gereken mesele Körfez ülkelerinin olası hamlelerinde saklı. Hürmüz kapalı, Bab’ül Mendeb de kapandığında Suudi Arabistan, Kuveyt, BAE ve Katar petrol ihraç edemez hale gelir. Bu ülkelerin mali ihtiyaçlarını karşılamak için varlık satışına geçmesi kaçınılmaz. Suudi Arabistan 323 ton resmi altın rezervi tutuyor. (Analistler gerçek rakamın çok daha yüksek olduğunu tahmin ediyor.) Körfez ülkelerinin toplam açıklanan altını 460-470 ton. Petrol geliri sıfıra yaklaşırsa bu altınlar piyasaya çıkmak zorunda kalır. 2008’de Lehman batınca altın %20’den fazla düşmüştü. Şimdi hem likidite krizi hem Körfez satışları hem yükselen faizler üst üste binerse altın 3.500 hatta 3.000 dolar bandına kadar gerileyebilir.

Elbette gümüşte durum daha vahim olur. Sanayi talebi daralırken güvenli liman talebi de dolarla rekabet edemeyince 50 doların altına düşmesi güçlü olasılık.

J.P. Morgan ve Deutsche Bank yıl sonu için 6.000-6.300 dolar hedef koyuyor ama bu hedefler Bab’ül Mendeb kapanması senaryosunu fiyatlamıyor. Likidite krizi, Körfez satışları ve faiz baskısının aynı anda vurduğu bir ortamda altın güvenli liman olmaktan çıkar, ve nakit kraliçeye dönüşür.

Evet, petrolde 140-180 dolar, altında kısa vadede likidite şokuyla düşüş (ardından 6.000-7.000 dolara sıçramasını bekliyorum fakat ne zaman olacağına dair bişeyler söylemek artık çok zor.), İngiltere tahvil faizlerinde %6’yı ve ABD’de ise %5’in zorlayan oranlar, Japonya’dan eve dönen sermayenin küresel tahvil piyasasını sarsan domino etkisi, Türkiye’de %40’ı aşan tahvil faizleri ve %50-60 bandından bir enflasyonla karşılaşma riski, küresel çapta 45 milyon kişinin daha akut gıda güvensizliğine sürüklenmesi, ABD gölge bankacılık sisteminde 2008 benzeri bir likidite krizi ihtimali… Tüm bu felaketler Trump’ın yeni bir çılgınlık yapmasının ardından İran’ın Bab’ül Mendeb’i kapama girişimleriyle çorap söküğü gibi sıralanabilecek olaylar.

Çok zor bir 15 günlük sürecin içindeyiz. Yakından takip etmeye ve uyarılarda bulunmaya devam edeceğiz…